इराण आणि अमेरिका यांच्या दरम्यान मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तीव्र संघर्षामुळे आता थेट भारत देशातील सर्वसामान्य नागरिकांना मोठा आर्थिक फटका बसण्यास सुरुवात झाली आहे. मागील आठ दिवसांपासून या दोन देशांमध्ये अत्यंत तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली असून, ही स्थिती लवकर निवळण्याची चिन्हे नाहीत. अमेरिका प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, हा संघर्ष आणखी काही आठवडे असाच सुरू राहण्याची दाट शक्यता आहे. या जागतिक स्तरावरील मोठ्या घडामोडींचा आणि अस्थिरतेचा थेट परिणाम आता देशांतर्गत इंधन बाजारावर स्पष्टपणे दिसून येत असून, दैनंदिन जीवनातील अत्यंत आवश्यक अशा स्वयंपाकाच्या गॅसच्या दरात मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
मध्यपूर्वेतील सद्यस्थितीवर नजर टाकल्यास, इस्त्रायल आणि अमेरिका यांच्याकडून इराण विरोधात संयुक्तपणे आणि व्यापक स्वरूपात पावले उचलली जात आहेत. या व्यापक कारवाईला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने देखील अमेरिकाचे लष्करी अस्तित्व असलेल्या तब्बल १३ विविध तळांवर प्रतिसादात्मक कारवाई केली आहे. या संघर्षाची व्याप्ती केवळ या दोन देशांपुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर सौदी अरेबिया, दुबई, कतार, कुवेत आणि इराक यांसारख्या देशांमधील अनेक महत्त्वपूर्ण तेल प्रकल्पांवरही या तणावाचे मोठे सावट पसरले आहे. यातील सर्वात गंभीर बाब म्हणजे, इराणने आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा एक प्रमुख सागरी मार्ग वाहतुकीसाठी पूर्णपणे बंद केला आहे.
याच सागरी मार्गावरून भारत देशाला आवश्यक असलेल्या एलपीजी गॅसचा बहुतांश पुरवठा होत असतो. हा अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग बंद झाल्यामुळे समुद्रात मोठी कोंडी निर्माण झाली असून, पुरवठा साखळी पूर्णपणे विस्कळीत झाली आहे. जगातील निम्म्याहून अधिक देशांवर सध्या या कारणामुळे इंधनाचे आणि गॅसचे मोठे संकट ओढवले आहे. आयात होणारा गॅस वेळेवर पोहोचू शकत नसल्याने, मागील काही दिवसांपासून देशातील गॅस पुरवठ्यामध्ये मोठा खंड पडला आहे. तसेच, काही प्रमुख गॅस प्रकल्पांच्या ठिकाणी निर्माण झालेल्या असुरक्षिततेच्या वातावरणामुळे अनेक देशांनी खबरदारीचा उपाय म्हणून आपले प्रकल्प काही काळासाठी बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
पुरवठा साखळीतील या मोठ्या अडथळ्यांमुळे भारत देशात आगामी काळात गॅसचा मोठा तुटवडा निर्माण होण्याची स्पष्ट चिन्हे दिसू लागली आहेत. या सर्व आंतरराष्ट्रीय घडामोडींच्या आणि इंधन टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर देशभरात घरगुती एलपीजी सिलिंडर तसेच व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमती वाढवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. सर्वसामान्यांच्या खिशाला थेट झळ पोहोचवणारा हा निर्णय असून, घरगुती स्वयंपाकाच्या गॅस सिलिंडरच्या दरात ६० रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. त्याचबरोबर, हॉटेल्स आणि उद्योगांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरामध्ये तब्बल ११५ रुपयांची मोठी वाढ झाली आहे. हे सर्व नवीन आणि सुधारित दर आजपासूनच देशभरात लागू करण्यात आले असून, इंडियन ऑइलच्या अधिकृत वेबसाईटवर देखील या नवीन दरांची नोंद अद्ययावत करण्यात आली आहे.
संभाव्य टंचाईचे गांभीर्य आणि भविष्यातील गरज लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने एका अत्यंत महत्त्वाच्या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू केली आहे. यानुसार औद्योगिक आणि व्यावसायिक वापरासाठी दिल्या जाणाऱ्या गॅसचा पुरवठा सद्यस्थितीत तात्पुरत्या स्वरूपात थांबवण्यात आला आहे. या सरकारी निर्णयामुळे अनेक गॅस प्लांटमधून नव्या ऑर्डर्स स्वीकारण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे बंद करण्यात आली असून, येत्या दोनच दिवसांत व्यावसायिक गॅस पुरवठा पूर्णपणे ठप्प होण्याची मोठी शक्यता निर्माण झाली आहे. सुरुवातीच्या काळात या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील संघर्षाची झळ भारताला बसणार नाही असा प्राथमिक अंदाज व्यक्त केला जात होता; मात्र आता या वाढत्या महागाईमुळे आणि गॅसच्या थेट दरवाढीमुळे सर्वसामान्य नागरिकांना मोठ्या आर्थिक समस्येला सामोरे जावे लागत आहे.