येत्या १६ मार्च रोजी होणाऱ्या आगामी राज्यसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रातील राजकीय घडामोडींना चांगलाच वेग आला आहे. राज्यात राज्यसभेच्या एकूण सात जागांसाठी ही महत्त्वपूर्ण निवडणूक पार पडणार आहे. या निवडणुकीसाठी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडून पार्थ पवार यांना उमेदवारी दिली जाणार असल्याची जोरदार चर्चा असून, पक्षांतर्गत पातळीवर त्यांच्या नावावर जवळपास शिक्कामोर्तब झाल्याची खात्रीलायक माहिती समोर आली आहे.
सोमवारी रात्री उशिरा मुंबईत राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या कोअर कमिटीची एक अतिशय महत्त्वाची बैठक पार पडली. ज्येष्ठ नेते प्रफुल्ल पटेल यांच्या मुंबई येथील निवासस्थानी ही बैठक आयोजित करण्यात आली होती. या महत्त्वपूर्ण बैठकीला सुनेत्रा पवार यांच्यासह पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे आणि कोअर कमिटीचे इतर प्रमुख सदस्य आवर्जून उपस्थित होते. याच बैठकीमध्ये आगामी राज्यसभा निवडणुकीसाठी पार्थ पवार यांच्या नावाला अंतिम मंजुरी देण्यात आल्याचे समजते.
या बैठकीत केवळ राज्यसभा निवडणुकीवरच चर्चा झाली नाही, तर येत्या २६ फेब्रुवारी रोजी होणाऱ्या पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीच्या बैठकीच्या तयारीबाबतही सविस्तर विचारविनिमय करण्यात आला. आगामी काही दिवसांत मुंबईतील वरळी डोम येथे राष्ट्रवादी काँग्रेसची ही राष्ट्रीय कार्यकारिणीची मोठी बैठक पार पडणार आहे. विशेष म्हणजे, या बैठकीत सुनेत्रा पवार यांची पक्षाच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदी निवड केली जाण्याची शक्यता असून, त्यांच्या नावावर अधिकृतरीत्या शिक्कामोर्तब केले जाऊ शकते, असेही सूत्रांकडून सांगण्यात येत आहे.
दुसरीकडे, भारतीय जनता पक्षानेही राज्यसभेसाठी आपल्या उमेदवारांची निश्चिती करण्यासाठी कंबर कसली असून ही प्रक्रिया आता अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे. उमेदवारांची नावे निश्चित करण्यासाठी मंगळवारी रात्री १० वाजता राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या निवासस्थानी भाजपच्या कोअर कमिटीची खास बैठक आयोजित करण्यात आली आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भाजप या निवडणुकीत आपले चार उमेदवार रिंगणात उतरवण्याच्या तयारीत आहे. यापैकी एका जागेसाठी केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांचे नाव जवळपास निश्चित मानले जात आहे. तर उर्वरित तीन जागांसाठी विनोद तावडे, विजया रहाटकर आणि धैर्यशील पाटील या नेत्यांच्या नावांवर आजच्या बैठकीत सविस्तर चर्चा होऊन अंतिम निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.
काय आहे विजयाचे समीकरण?
महाराष्ट्रामध्ये राज्यसभेच्या सात जागा रिक्त असून त्यासाठी मतदान होणार आहे. सध्या विधानसभेत २८६ आमदार आहेत (दोन जागा रिक्त आहेत). राज्यसभेच्या एका जागेवर निवडून येण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मतांचा कोटा ठरवताना एकूण आमदारांच्या संख्येला (२८६) रिक्त जागा अधिक एक (७+१=८) ने भागले जाते आणि त्या उत्तरात एक मिळवला जातो. म्हणजेच २८६ भागिले ८ केल्यास ३५.७५ हे उत्तर येते आणि त्यात १ मिळवल्यास ३६.७५ असा आकडा मिळतो. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, कोणत्याही उमेदवाराला राज्यसभेवर जाण्यासाठी किमान ३७ आमदारांच्या पहिल्या पसंतीच्या मतांची आवश्यकता असणार आहे.
विधानसभेतील सध्याचे संख्याबळ पाहता महायुतीकडे अपक्षांसह एकूण २३४ आमदारांचे भक्कम पाठबळ आहे. यामध्ये भाजपचे १३२ (१३१+१ अपक्ष), शिवसेना शिंदे गटाचे ५८ (५७+१ अपक्ष), आणि राष्ट्रवादी अजित पवार गटाचे ४० आमदार आहेत. याव्यतिरिक्त इतर छोट्या पक्षांचाही त्यांना पाठिंबा आहे. महायुतीच्या या संख्याबळानुसार भाजपचे तीन ते चार, शिंदे गटाचा एक आणि अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचा एक असे खासदार सहज निवडून येऊ शकतात.
तर दुसरीकडे, महाविकास आघाडीकडे काँग्रेसचे १६, शरद पवार गटाचे १० आणि ठाकरे गटाचे २० असे मिळून ४६ आमदार आहेत. याशिवाय समाजवादी पक्ष आणि माकपसारख्या छोट्या पक्षांचा पाठिंबा धरल्यास त्यांचे संख्याबळ ४९ पर्यंत पोहोचते. या आकडेवारीनुसार, ३७ मतांच्या आवश्यक कोट्यानुसार महाविकास आघाडीचा सर्व पक्षांचा मिळून एक खासदार या निवडणुकीत आरामात निवडून येऊ शकतो. अशाप्रकारे संख्याबळानुसार महायुतीचे सहा आणि महाविकास आघाडीचा एक उमेदवार राज्यसभेत पोहोचण्याची स्पष्ट चिन्हे आहेत.