बंगळुरू : लहान मुलांमध्ये वाढत असलेल्या मोबाईल आणि डिजिटल माध्यमांच्या वापरावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी Karnatakaसरकारने मोठा निर्णय घेतला आहे. राज्यातील १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियाच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घालण्याची घोषणा मुख्यमंत्री Siddaramaiah यांनी केली. राज्याचा वार्षिक अर्थसंकल्प सादर करताना विधानसभेत हा निर्णय जाहीर करण्यात आला.
डिजिटल युगात मुलांच्या हातात सहज उपलब्ध होणाऱ्या स्मार्टफोनमुळे त्यांच्या मानसिक आणि सामाजिक विकासावर नकारात्मक परिणाम होत असल्याची चिंता व्यक्त करत सरकारने हे पाऊल उचलले आहे. हा निर्णय प्रत्यक्षात लागू झाल्यास १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर संपूर्ण बंदी लागू करणारे कर्नाटक हे देशातील पहिले राज्य ठरणार आहे.
राज्य सरकारने केवळ सोशल मीडियावरच नव्हे तर शाळा व महाविद्यालयांच्या परिसरात मोबाईल फोनच्या वापरावरही निर्बंध आणण्याबाबत चर्चा सुरू केली आहे. यासंदर्भात मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी राज्यातील विविध सरकारी विद्यापीठांच्या कुलगुरूंसोबत विशेष बैठक घेऊन शिक्षणतज्ज्ञांची मते जाणून घेतली होती.
सरकारच्या मते, सोशल मीडियाचा अतिवापर विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासावर आणि मानसिक आरोग्यावर गंभीर परिणाम करतो. काही प्रकरणांमध्ये मुलांमध्ये चुकीच्या सवयी वाढण्याची किंवा अमली पदार्थांच्या मार्गाला लागण्याची शक्यता वाढत असल्याची चिंता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.
दरम्यान, केंद्र सरकारही देशभरात वयोमर्यादेनुसार सोशल मीडियावर निर्बंध आणण्याच्या शक्यतेवर विचार करत आहे. केंद्रीय मंत्री Ashwini Vaishnaw यांनी अलीकडेच दिलेल्या माहितीनुसार, लहान मुलांच्या डिजिटल सुरक्षिततेसाठी योग्य धोरण तयार करण्याचे काम सुरू आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही अशाच प्रकारचे निर्णय घेतले जात आहेत. Australia मध्येही १६ वर्षांखालील मुलांसाठी Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube आणि X (Twitter) यांसारख्या लोकप्रिय सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या वापरावर कडक निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत.
या पार्श्वभूमीवर कर्नाटक सरकारचा निर्णय देशातील इतर राज्यांसाठीही मार्गदर्शक ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.